Janusz Korczak
   
 Dorobek naukowy i literacki

 
  „Z wnikliwej obserwacji doli i niedoli dziecięcej, z rozmów z małymi gazeciarzami, z obserwacji nocnej żebraniny, pracy w szpitaliku, powstają książki i artykuły"28.

1898 r.

Pracę literacką rozpoczął od dramatu „Którędy”, wyróżnionego na konkursie „Kuriera Warszawskiego”

1901 r.

„Dzieci ulicy”

W książce tej opisuje przeżycia i rozterki dzieciństwa. Treść utworu wskazuje już na przyszłe zainteresowania autora.

1906 r.

„Dziecko salonu"
„Sukces powieści jest natychmiastowy, wiele się o niej mówi, pisze i dyskutuje...”24
Zawarł w niej krytykę mieszczańskiej rodziny i jej metod wychowawczych. Książka ta przyniosła mu w owych czasach wielką sławę.

1910—1911 r.
„Jośki, Mośki i Srule" „Józki, Jaśki i Franki"

Książki te może czytać każdy, zarówno dziecko, jak i dorosły. Są to reportaże literackie z pobytu autora na koloniach letnich.
„Koloniom letnim zawdzięczam wiele. Tu po raz pierwszy spotkałem się z gromadą dzieci i w samodzielnej pracy poznałem abecadło praktyki wychowawczej"25. W książkach tych zawarta jest świetna znajomość psychiki dziecięcej, pełen szacunku i zaufania stosunek pisarza do dziecka.

1912 r.

„Sława"
Książka opowiada o polskich dzieciach warszawskiego proletariatu.
„...Troje dzieci z warszawskiego podwórka, dzieci tragicznie zaplątanych w smutne, trudne i nieprzychylne życie dorosłych, postanawia dążyć do sławy..." 26.

1914 r.

„Feralny tydzień"
Utwór powstał w pierwszym okresie pobytu autora w Domu Sierot.
„Jest to przejmująca wizja smutku i bezradności miernie uzdolnionego dziecka w rosyjskiej szkole i w mieszczańskim domu”27.

1920—1921 r.

„Jak kochać dziecko” 


              

„Pisałem tę książkę w lazarecie polowym, pod huk armat, w czasie wojny..."28.
Wykłada w niej swoje zasady pedagogiczne. Wydana w roku 1922.

1926 r.

„Bankructwo małego Dżeka"
„...świetna, pełna humoru powieść dla dzieci..."29. Jest to historia perypetii amerykańskiego chłopca, który chce założyć w szkole spółdzielnię uczniowską. Ta „powieść amerykańska i finansowa" — jak ją żartobliwie nazywa autor — staje się ulubioną lekturą tysięcy dzieci. Tłumaczona na wiele języków.

1928 r.

„Król Maciuś pierwszy"
„Właśnie w tej opowieści o rządach i klęsce Króla Maciusia... wyraziły się najpiękniej nadzieje i rozczarowania Korczaka. Nie wierząc w odnowienie świata przez solidarną walkę mas pracujących, stworzył obraz powszechnej solidarności dzieci"30.

„Przecież to największe szczęście żyć, pracować, walczyć, żeby lepiej było na świecie" (Król Maciuś Pierwszy) Jest to najsławniejsza książka Korczaka dla dzieci. Inscenizowana jako przedstawienie teatralne i widowisko baletowe. Sfilmowana w r. 1958 przez Wandę Jakubowską z J. Wyrzykowskim w roli Maciusia. W r. 1961 w Szczecinie odsłonięte dla dzieci pomnik Króla Maciusia Pierwszego — dłuta M. Wettera.
Po książkę tę sięgają do dziś nie tylko dzieci. Sięgnij i TY
1929 r.

„Prawo dziecka do szacunku"



„Dzieci — nie przelotnie spotkany znajomek, którego można minąć w pośpiechu, którego zbyć łatwo uśmiechem i pozdro­wieniem..."
(J. Korczak: Prawo dziecka do szacunku)

1930 r.

„Prawidła życia"
Pedagogika dla dzieci i dorosłych.




1931 r.

„Król Maciuś na wyspie bezludnej"
Książka powstała na skutek kierowanych do autora żądań młodych czytelników o dalszy ciąg „Króla Maciusia Pierwszego".

1934 r.

„Kajtuś czarodziej"
„Zanim zacząłem pisać opowieść o Kajtusiu, rozmawiałem z chłopcami o czarach, z dziewczynkami o wróżbach... Chciałem, aby książka była ciekawa" 31.

1937 r.

„Uparty chłopiec"
Opowieść o młodych latach Ludwika Pasteura. Książka dla starszych dzieci.

1939 r.

„Pedagogika żartobliwa"



Ostatni utwór pisarza.

1942 r.

„Pamiętnik"

Spisany w warszawskim getcie w okresie od maja do sierpnia. Pamiętnik ten jest wstrząsającym obrachunkiem życia, dokumentem epoki.

„Pamięć, którą pozostawił po sobie „Stary Doktor", i książki, w których żyją dzieci myślące, cierpiące i buntujące się przeciwko złu, szukające dobra i sprawiedliwości, stanowią trwałe pozycje w naszym życiu społecznym i w naszym piśmiennictwie"32.

Źródła cytatów

26, 27, 29 — H. Mortkowicz--Olczakowa: Janusz Korczak. W-wa 1966 s. 106, 107, 119;

32 — [Bart]: O Januszu Korczaku, pisarzu, który kochał dzieci. „Poradnik Bibliotekarza" 1962 nr 9 s. 270—275;

24, 25, 28, 30, 31 — M. Jaworski: Janusz Korczak. W-wa 1973 s. 79, 41, 63, 85, 91;

  

 

design by TONER        hosting by www.hb.pl

strona główna  |  do góry  |